Eimsbütteler Buddelbreven: Günter Harte – 100 Johr!

De plattdüütsche Schrieversmann Günter Harte is vör hunnert Johren in Eimbüttel op de Welt kamen. An’n 26. September 1925. Sien Öllernhuus weer in de Sillemstraat, man 1943 is he dor utbombt worrn. Dat Huus gifft dat nich mehr. In Eimbüttel wurr domals ok noch veel Platt snackt.

In de lütt Geschicht »Football-Larm« vertellt Harte vun sien Kinnertiet: »Wi spelen in de Sillemstroot domols ok Football – Football – Football, op den breden Börgerstieg twüschen de Hüüs 8 un 14; dor fungen Vorgoorns an, un de Tuuns weern uns Toren. Dar weern ober nu ok de beiden Geschäften, de Bäcker un de Kromer, un wenn dor een inkeupen wull, de müß hellsch oppassen, dat he nich anrammt oder anschoten worr, denn bi uns gung dat ok ümmer hooch her.«

Jo, so weer dat domals: De Gören spelen noch op de Straat! Dor is hüüt nich mehr an to dinken bi all den Verkehr! Ik heff mi nüülich mal in de Sillemstraat ümkeken. Dor parkt nu överall Wagens, wo fröher de Börgerstiegen weren. Dor kannst keen Football mehr spelen vundaag un de Geschäften gifft dat ok nich mehr.

Na den Krieg hett Harte in Hamborg »op Lehrer« studeert un weer vele Johren Schoolmeester in Bardörp (Bergedorf) un Lohbrügg (Lohbrügge). Sien eerst plattdüütsch Book Spegelschören is 1964 rutkamen. In’n Ganzen hett he över twinntig plattdüütsche Böker schreven oder rutgeven un – mit sien Fru Johanna – ok en Hochdeutsch-plattdeutsches Wörterbuch tohoopstellt, dat dat in’t eerste Johr glieks op dree Oplagen brocht hett.

Bekannt worrn is he ok mit sien Rezenschonen vun Ohnsorg-Stücken, sien Optreed in’t Radio bi »Hör mol’n beten to« un sien Kolumnen in’t »Hamburger Abendblatt«. He hett ok vele Johren in de Fehrs-Gill un in’t Instituut för Nedderdüütsche Spraak mitarbeidt. Harte hett sik op vele Oorden för de noorddüütsche Regionalspraak insett. 1979 is he för sien Plögen op’n plattdüütschen Acker mit den Quickborn-Pries un 1998 mi de Senator-Biermann-Rathjen-Medaille uttekent worrn.

Joon Plattsnacker vun’t Kreativhuus

Wörterbuch

brocht – gebracht
glieks – gleich
Gören – Kinder
hellsch – höllisch
hüüt – heute
inkeupen – einkaufen
insetten – einsetzen
in’t – im
Kromer – Krämer
man – aber
müß – musste
na – nach
nüülich – neulich
ober – aber
ok – auch
Öllernhuus – Elternhaus
över – über
op’n – auf dem
Oplagen – Auflagen
Optreed – Auftritte
Oorden – Arten
plögen – pflügen
Rezenschonen – Rezensionen
rutkamen – herauskommen
rutgeven – herausgeben
Schören – Scherben
Schoolmeester – Lehrer
Schrievermann – Schriftsteller
Spegel – Spiegel
tohoopstellen – zusammenstellen
Tuun – Zaun
twinntig – zwanzig
ümkieken – umsehen
utteken – auszeichnen
Vorgoorns – Vorgärten
vundaag – heutzutage